YDÜ Sağlık Bilimleri Fakültesi Dekan Yardımcısı Prof. Dr. Mine Yurttagül konferansında özetle şunları söyledi: “Doğal olarak tatlı olan besinlerimiz vardır. Meyvelerdeki fruktoz (meyve şekeri), sütteki laktoz (süt şekeri) ve baldaki glukoz ve fruktoz tatlı tadı veren maddelerdir. Besinlerimizi ve içeceklerimizi tatlandırmak için eklediğimiz tatlandırıcılar ise, şeker gibi enerji veren tatlandırıcılar, daha az enerji veren şeker alkolleri (polioller) ve enerji vermeyen yapay tatlandırıcılar olmak üzere üçe ayrılır. Her üç grup tatlandırıcının da aşırı kullanımı sağlık için zararlıdır. Şekerin olumsuz etkilerinden korunmak için şekerden sağlanan enerjinin günlük alınan enerjinin %10’nu aşmaması önerilmektedir. Fiziksel aktivite ve diyet ile enerji dengesi sağlanmış ve yeterli miktarda protein, vitamin ve mineral içeren diyette yer alan şekerin sağlık üzerine zararlı etkisi olmaz. Enerji vermeyen ve diş çürüklerine neden olmayan ve kan şekerini yükseltmeyen yapay tatlandırıcıların kullanımında ise dikkatli olmak, günlük alınabilecek miktarları aşmamak gerekmektedir. Şekerin yaklaşık yarısı kadar enerji veren şeker alkollerinin aşırı kullanımı ise diyare yol açar. Son 20-30 yıllık sürede kullanımı gittikçe artan yüksek fruktozlu mısır şurubu ile ilgili olarak, kan trigliserit düzeyini yükseltme ve diyabet komplikasyonlarını artırma gibi sağlık endişeleri bulunmaktadır.”

Doç. Dr. Emel Özer konferansında özetle şunları söyledi: “Bugün 170 milyon diyabettinin bulunduğu dünyamızda bu sayının 22 yıl içinde 2 kattan fazla artacağı bildirilmektedir. Bulaşıcı bir hastalık olmamasına karşın Diyabet, Dünya Sağlık Örgütü ve Birleşmiş Milletler tarafından birinci derecede mücadele edilmesi gereken bir hastalık olarak ilan edilmiştir. Diyabet, tüm dünya ülkelerinde olduğu gibi Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti için de önemli bir sağlık sorunudur. Tip 2 diyabetle ilişkili risk faktörleri ve prediyabetin belirtileri konusunda toplumun bilgilendirilmesi Tip 2 diyabeti önleme bilinçinin oluşmasında son derce önemlidir. Ailede diyabet öyküsü (birinci derece akrabalarda diyabet olması), obezite, sedanter yaşam tarzı, insülin dirençi, hiperinsülinemi, prediyabet (bozulmuş glikoz toleransı) ve geçmişte gestasyonel diyabet öyküsünün varlığı tip 2 diyabet gelişimi için güçlü risk faktörleridir. Diyabet önlenebilir bir hastalıktır. Önlem için kilolu veya obez bireyler, mevcut ağırlığın % 5’i ve daha fazla oranda vücut ağırlığı ile tüketilen günlük enerjinin %10’undan azını doymuş yağlardan sağlayacak şekilde, doymuş yağ tüketimini azaltmalıdırlar. Buna karşın kilolu ve obez bireyler posa tüketimini arttırmalı (Tüketilen her 1000 kalori için 15g posa alınmalı) ve günlük yaşamlarına her gün en az 30 dakika fiziksel aktivite eklemelidirler.”

Prof. Dr. Sevinç Yücecan konferansında özetle şunları söyledi: “Optimal beslenme ve düzenli fiziksel aktivite yaşam kalitesini artıran en önemli etmenlerdendir. Sağlıksız beslenme ve hareketsiz yaşam; yüksek kan basıncı, aterojenik lipit profili, hafif şişman/şişman olma ve kardiovasküler hastalık, kanser, tip 2 diyabet, oluşum riskini artıran önemli risk faktörleridir Bu sorunları düzeltmek için tüketiciler, yanlış beslenme alışkanlıklarında ve yaşam şeklinde değişiklikler yapmalı; çeşitli besinleri tüketmeli; boya uygun beden ağırlığını korumalı; yağ, doymuş yağ ve kolesterol tüketimini azaltmalı; tam tahıl ürünleri, kuru baklagiller, sebze-meyve tüketimini artırmalı, basit şeker alımını azaltmalı; günlük tuz ve sodyum tüketiminde aşırıya kaçmamalı, sıvı tüketimini artırmalı, alkol kullanmamalı veya alımını azaltmalı; sigara içmemeli ve kesinlikle fiziksel aktiviteyi artırmalıdır. Böylece yaşam kalitemizi artırarak sağlıklı bir yaşama kavuşmuş oluruz.”

Konferansa konuşmacı olarak katılan YDÜ Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Mine Yurttagül, “Besin Kirliliği” konulu konferansında özetle şunları söyledi: “Devletin besine yönelik temel görevleri besin güvenliğinin ve besin güvencesinin sağlanmasıdır. Besin güvencesi toplumdaki tüm bireylerin gereksinmelerini karşılayacak miktar, çeşitlilik ve ulaşılabilir fiatlarla besin arzıdır. Besin güvenliği ise topluma arzedilen besinlerin herhangi bir hastalık etmeni taşımaması ve bunun sağlanması için alınacak önlemler bütünüdür. Güvenli besinlerle gerçekleştirilen yeterli ve dengeli beslenme, sağlığın ve koruyucu sağlık hizmetlerinin temelini oluşturur. Ancak besinlerimiz tarladan, çiftlikten çatala uzanan besin zincirinin herhangi bir aşamasında kirletici etmenlerle karşılaşabilir. Tarlada veya çiftlikte hatalı kullanılan tarım ilaçları, gübre, hormon, veteriner ilaçları ile hava ve su kirliliği yoluyla besine ulaşabilen metalik bulaşılar, hatalı depolama koşulları nedeniyle, bakteri ve küfler, işleme aşamasında hatalı kullanılan katkı maddeleri, deterjan ve dezenfektan kalıntıları, hatalı hazırlama pişirme servis nedeniyle mikroorganizmalar, plastik monomerleri ve oluşan bazı kimyasallar besin güvenliğini bozabilirler. Sıfır riskli besin yoktur. Ancak insan sağlığına zarar veren şey, bu kirleticilerin besin içindeki miktarlarıdır. Tolerans sınırlarının altında bulunan maddelerin sağlık risklerinin olmadığı kabul edilir. Önemli olan besin zincirinin tüm aşamalarında bu maddelerin tolerans sınırlarının altında bulunmasının sağlanmasıdır. Besin güvenliğinin sağlanmasında sorumluluk devlet, üreticiler, sanayiciler, bilim dünyası ve tüketiciler tarafından paylaşılmalıdır. Bilim dünyasından yeterli ve güvenilir veri gelmeli; devlet etkin, yaygın ve sistemli bir denetim mekanizması kurmalı; üreticiler ve sanayiciler sosyal sorumlulukla doğru üretim yapmalı; tüketiciler de bilinçli olmalı ve güvenli besin talepleri ve tutumları ile itici güç oluşturmalıdırlar.”

Prof. Dr. Yücecan konferansında özetle şunları söyledi: “Günümüzde ölümlerin %60’ında, hastalıkların ise, %46’sında kötü beslenmenin temel neden olduğu belirtilmektedir. Kanser, tüm dünyada ölümlerin en önemli nedenidir. Dünyadaki ölümlerin %13’nün nedeni kanserdir. Optimal beslenme, normal vücut ağırlığı ve fiziksel aktivite ile kanser olgularının 1/3’ünün önlenebileceği vurgulanmaktadır. Kanser olgularının gelişmekte olan ülkelerde %30’unun, gelişmiş olan ülkelerde ise, %20’sinin beslenmeye bağlı olduğu bildirilmektedir. Gıda katkı maddeleri, küf ve toksinler, besinlerin hazırlama ve pişirme yöntemleri esnasındaki yanlış uygulanmalar, alkol tüketimi, içme ve kullanma suyunun kirliliği kanser gelişimini arttırmaktadır. Aşırı tuz ve çok tuzlu gıdaların fazla tüketimi, nitrat ve nitrit ilave edilmiş, sosis, sucuk gibi işlenmiş et ürünlerinin tüketim oranı, füme balık gibi tütsülenmiş besinler, kanser gelişimini olumsuz yönde etkileyebilmektedir. Şişmanlık; yemek borusu, kolon-rektum, meme, rahim ve böbrek kanseri, alkol tüketimi ise, ağız boşluğu, solunum yolu, mide, karaciğer ve meme kanseri riskini arttırmaktadır. Düşük posalı besin tüketimi kolon kanseri görülme sıklığını yükseltmektedir. Sebzeler, kurubaklagiller, meyveler, tam taneli tahıllar, yağsız ve az yağlı süt ve süt ürünleri tüketimi ise, kanser gelişim riskini azaltmaktadır. Kanserden korunmak elimizdedir. Sağlıklı beslenme ilkelerinin ve prensiplerinin öğrenilmesi ve kazanılan bilginin günlük yaşama geçirilerek süreklilik kazanması sağlıklı bir yaşam için gereklidir.”

Kurs, 8 Nisan-24 Haziran tarihleri arasında toplam 38 saat sürdü. 26 ebe ve hemşirenin katıldığı kurs Doç. Dr. Ayda Çelebioğlu ve doktora öğrencisi uzman Emine Özlüses (M.Sc.) tarafından yürütüldü. Dr. Burhan Nalbantoğlu Devlet Hastanesi Diyabet Merkezi Eğitim Salonu’nda düzenlenen kursta kursiyerlere, anne sütünün besin içeriği, anne sütü almanın bebek açısından yararları, emzirme tekniği, Türkiye’de ve ülkemizdeki anne sütü ile beslenme durumu, anne sütünü artırmak ve laktasyonu yeniden başlatmak, süt sağma ve saklama, anne sütü ile beslenme süresi, anne sütü almanın anne için yararları ve bebeğin memeden kesilmesi gibi konular hakkında detaylı bilgiler verildi.

“Anne Sütü ile Beslenmede Danışmanlık Eğitim Kursu Töreni” açış konuşmalarını Doç. Dr. Ayda Çelebioğlu ile doktora öğrencisi Emine Özlüses (M.Sc.) yaptı. Daha sonra 2 kursiyer kurs ile ilgili bilgiler aktardı. Törende ayrıca YDÜ Hemşirelik Bölümü Başkan Yardımcısı Yrd. Doç. Dr. Ümran Dal ile KKTC Sağlık Bakanlığı’ndan Hemşirelik Şube Amiri Uzman Hemşire İsmet Çoban’ın da birer konuşma yaptı. Konuşmaların ardından kursiyerlere kurs bitirme belgeleri verildi.

Yakın Doğu Üniversitesi Basın ve Halkla İlişkiler Dairesi Müdürlüğü’nden yapılan açıklamaya göre kurs, 8 Nisan-24 Haziran tarihleri arasında toplam 38 saat sürdü. Tören, 25 Haziran günü YDÜ Büyük Kütüphane’nin 4 numaralı konferans salonunda saat 12:00’da düzenlenecek. 26 ebe ve hemşirenin katıldığı kurs, Doç. Dr. Ayda Çelebioğlu ve doktora öğrencisi uzman Emine Özlüses tarafından yürütüldü. Dr. Burhan Nalbantoğlu Devlet Hastanesi Diyabet Merkezi Eğitim Salonu’nda düzenlenen kursta kursiyerlere, anne sütünün içeriği, anne sütü almanın bebek açısından yararları, emzirme tekniği, Türkiye’de ve ülkemizdeki anne sütü ile beslenme durumu, anne sütünü artırmak ve laktasyonu yeniden başlatmak, süt sağma ve saklama gibi konular hakkında detaylı bilgiler verildi.

Saat 12:00’da başlayacak olan Anne Sütü ile Beslenmede Danışmanlık Eğitim Kursu Bitirme Belgeleri Töreni’nde, yapılacak olan açılış konuşmalarının ardından kursiyerlere kurs bitirme belgeleri verilecek.

YDÜ ekibi 3 aylık bir süre içerisinde önce bölgede veri toplayarak, daha sonra da haftada üç kez Değirmenlik Belediye sınırları içerisindeki yerleşim birimlerinin önemli bir bölümüne giderek, koruyucu sağlık hizmetleri konusunda halkı bilinçlendirdi. Bu çalışmalar çerçevesinde Yrd. Doç. Dr. Belkıs Karataş ve araştırma görevlisi Aslı Er denetiminde, yüksek lisans öğrencisi Emine Alasya ve Nermin Sucuoğlu ile birlikte lisans öğrencileri, halkın sağlık sorunlarını saptayarak, çeşitli konularda bireysel ve grup eğitimleri verdi.

Öğrenciler, kadınlara verdikleri eğitimlerde, kendi kendine meme muayenesi, kadınlarda sık görülen kanserler ve erken tanı yöntemleri, aile planlaması yöntemleri ile sağlığı geliştirmeye yönelik diğer konuları ele aldılar. Ayrıca ilköğretim çocuklarına yönelik olarak, genel temizlik kuralları, el, ayak, vücut ve ağız temizliği konularında eğitim verdiler.

Ayrıca öğrenciler, ev ziyaretleri yoluyla da bireylere kendi ortamlarında çeşitli konularda sağlık eğitimleri verdi. Bu eğitimlere yüksek lisans öğrencileri de katıldı. Verilen eğitimler sonrasında eğitim alanlar eğitimlerin yararlı olduğunu, bilmedikleri pek çok konuda bilgi aldıklarını ve bu tür yapılacak eğitimlere gereksinimlerinin olduğunu belirttiler.

Üniversite yetkilileri bu uygulamaların önümüzdeki yıllarda da aynı bölgede ve değişik bölgelerde devam edeceğini söylediler.

Sağlık Bilimleri Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Sevinç Yücecan törende yaptığı konuşmada, öğrencileri başarılardan dolayı kutladığını belirterek başarılı olmanın yolunun, her zaman isteyerek, severek ve yaşayarak öğrenmeden geçtiğini söyledi. Prof. Dr. Sevinç Yücecan: “İnsanlığımız, ilgi ve becerimiz, birbirimize saygımız ve hoşgörümüz, görevimizi, sorumluluğumuzu her şeyin üstünde tutuşumuz; özetle karakter ve kültür kimliğimiz, sizin aldığınız ve bizim verdiğimiz eğitimle doğrudan bağlantılıdır. Bu nedenle her şeyi severek yapmalısınız; çünkü sevmeden öğrenmez, anlayamaz ve bildiklerinizi uygulayamazsınız. Unutmayınız ki geleceğin parlak ve daha iyi olabilmesi; bilinmeyenleri bulmak ve öğrenmek için kullanacağınız çabalarınıza bağlıdır.”

Törende Sağlık Bilimleri Fakültesi’nin Beslenme ve Diyetik Bölümü’nden 24 öğrenci yüksek şeref, 26 öğrenci ise şeref belgesini almaya hak kazanırken, Hemşirelik Blümü’nden ise 13 öğrenci yüksek şeref, 28 öğrenci de şeref belgesi almaya hak kazandı.

Konferans, Prof. Dr. Gülten Uyer tarafından verilecek. Prof. Dr. Gülten Uyer çeşitli görevlerde bulunduktan sonra 1959 yılında Almanya’da düzenlenen “Avrupa Hemşireleri’nin İşletmeciliği” adlı Uluslararası konferansta Türkiye temsilcisi olarak görev yaptı. Daha sonra 1972 yılında Amerika’nın Michigan eyletinde RN ünvanını kazandı ve ayni eyalette Royal Oak’da William Beaumont Hastanesi’nde süpervizör olarak başladığı görevinde kısa bir süre sonra doğum, jinekoloji servisleri, doğum odasi, bebek odası, bebek yoğun bakım ünitesi, 0-7 ve 8-18 yaşları arası pediyatri servisleri ve pediyatri yoğun bakım ünitesini kapsayan Ana Çocuk Sağlığı Departmanı Hemşirelik Direktörü Yardımcılığı’na terfi ettirildi. 1999 yılında Başkent Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Hemşirelik Bölümü Başkanlığı yaptı. Hemşirelik Eğitimi, Hemşirelik Yönetimi ve diğer konularda kitaplar yazdı. Halen 1999 yılından bu yana Medimagazin adlı gazetede köşe yazarlığını sürdürmektedir.

Konferansa, konuya ilgi duyan tüm ilgililer davetlidir.